Het is niet duidelijk, maar zou men ooit eens de volgende vraag hebben kunnen gesteld, “Waarom ging satan” (in de vorm van een serpent), nu juist naar Eva om zowel haar als haar man, Adam, tot ongehoorzaamheid aan het verbod van God om van de vrucht van de Boom van Kennis van Goed en Kwaad te eten? Zou hij misschien niet al succes met zijn misleidende uitlatingen kunnen hebben gehad als hij meteen naar Adam zou zijn gegaan?” Interessante vraag, niet? Ja, waarom zou satan nu niet eerst naar Adam zijn gegaan om hem en zijn vrouw tot ongehoorzaamheid aan Gods verbod te manipuleren? De geschiedenis van de misleiding van Eva zal wel bekend zijn:

“De slang nu was de listigste onder alle dieren van het veld, die de HEERE God gemaakt had; en hij zei tegen de vrouw: Is het echt zo dat God gezegd heeft: U mag niet eten van alle bomen in de hof? En de vrouw zei tegen de slang: Van de vrucht van de bomen in de hof mogen wij eten, maar van de vrucht van de boom die in het midden van de hof staat, heeft God gezegd: U mag daarvan niet eten en hem niet aanraken, anders sterft u. Toen zei de slang tegen de vrouw: U zult zeker niet sterven. Maar God weet dat, op de dag dat u daarvan eet, uw ogen geopend zullen worden en dat u als God zult zijn, goed en kwaad kennend. En de vrouw zag dat die boom goed was om ervan te eten en dat hij een lust was voor het oog, ja, een boom die begerenswaardig was om er verstandig door te worden; en zij nam van zijn vrucht en at; en zij gaf ook wat aan haar man, die bij haar was, en hij at ervan. Toen werden de ogen van beiden geopend en zij merkten dat zij naakt waren. Zij vlochten vijgenbladeren samen en maakten voor zichzelf schorten. En zij hoorden de stem van de HEERE God, Die in de hof wandelde, bij de wind in de namiddag. Toen verborgen Adam en zijn vrouw zich voor het aangezicht van de HEERE God te midden van de bomen in de hof.” (Genesis 3:1-8)

We zullen het hier bij laten. Voor we verder gaan met het antwoord op de vraag waarom satan niet meteen naar Adam ging om hem en Eva tot geloofsafval van God te brengen met zijn positief-klinkende en vleiende verleiding, zullen we de bovenstaande verzen eens analyseren. Wát lezen we er nu precies? Allereerst is het de misleidende vraag van satan aan Eva: was het niet zo, dat God het hen verboden had, van alle bomen in de hof te eten? En het is hier waar het venijn in de staart zit; God had nl. tegen Adam het volgende gezegd:

“En de HEERE God gebood de mens: Van alle bomen in de hof mag u vrij eten, maar van de boom van kennis van goed en kwaad, daar mag u niet van eten, want op de dag dat u daarvan eet, zult u zeker sterven.” (Genesis 2:16-17)

Adam en Eva mochten dus van alle bomen de vrucht ervan eten, behalve die van de boom van kennis van goed en kwaad. Waarom sprak satan dan van “alle bomen” tegen Eva? Antwoord: Waarschijnlijk was dit een test, een proef, om eerst na te gaan of Eva zich dit gebod nog kon goed herinneren; zou zij zich dit woord niet meer helder voor de geest hebben (wat uit haar antwoord op de vraag van satan op te maken valt dat dit wérkelijk het geval was), dan zouden de misleidende manoeuvres van de verleider meer succes hebben. En dit bleek ook zo te zijn. Het was pas daarná, dat satan met zijn frontale aanval kwam; ja, God hééft natuurlijk wel gezegd dat als jullie desondanks tóch van die “verboden vrucht” eten, jullie zullen sterven. De waarheid (zo zou satan geredeneerd kunnen hebben), is, dat jullie ogen open zullen gaan als je daarvan eten zult. En dan zul je aan Hem gelijk zijn. Tijdens het gesprek met satan hield Eva haar ogen volkomen op die ene boom gericht en terwijl de vleiende woorden van satan bij haar een gevoelige snaar raakten, kreeg zij een hevig verlangen om van die boom de vrucht te eten om, net als God, even wijs en verstandig te worden.

Adam & Eva: de Zondeval. 

En uiteindelijk nam zij van de vrucht, at ervan, gaf er ook wat van aan haar man, Adam, en wérden hun ogen ook inderdaad geopend. Dus het was wáár wat satan Eva had wijsgemaakt. Maar dit was echter een halve waarheid, die verbonden was met eveneens een halve leugen. Hoewel hun ogen inderdaad werden geopend, bemerkte het tweetal dat zij niet even wijs en verstandig als God (en dus gelijk aan God) geworden waren; integendeel; zij bemerkten dat zij naakt waren (hetgeen een symbolische betekenis aangeeft en wel in deze, dat zij wísten dat zij op deze wijze aan Gods verbod ongehoorzaam waren geworden). En het was om die reden dat zowel Adam als Eva zich nadat God Zich in de hof vertoonde, verborgen tussen de overige bomen in de hof. Het feit dat zij vlak daarvoor schorten van vijgenbladeren hadden gemaakt om hun naaktheid ermee de bedekken, wijst erop, dat zij hun zonde op deze wijze voor God hadden getracht, verborgen te houden. Op deze wijze hadden Adam en Eva hun relatie met God echter verbroken, en kom Hij nog slechts met hen communiceren als de twee zondaren die zij nu geworden waren. Voorheen kon, als God Zich in de hof vertoonde, Hij met hen nog communiceren als Zijn kinderen. Na deze “zondeval” kon Hij dit echter niet meer. Het gevolg was dat zij uit de hof verdreven werden en zij de aardbodem nu voortaan in het zweet huns aanschijns moesten bewerken wilden zij de vrucht daarvan kunnen genieten. (Genesis 3:23-24)

Dierenhuiden in Plaats van Vijgenbladeren: Heenwijzing naar het Mozaïsche Offerstelsel & het Offer van Jezus, het Smetteloze Offerlam. 

Vóór Hij dit zou doen, deed God ook nog iets ánders:

“En de HEERE God maakte voor Adam en voor zijn vrouw kleren van huiden en kleedde hen daarmee.” (vers 21)

Waarom deed God dit? Adam en Eva hadden door zich schorten van die vijgenbladeren te maken getracht, zichzelf te rechtvaardigen door hun zonde op deze wijze te bedekken. Door dit te doen, voegde het tweetal nóg een zonde aan hun eerste zonde (het eten van de vrucht) toe: zelfrechtvaardiging. God wees dit echter af door hen te bekleden met huiden, wat erop wijst dat Hij hier eerst een of méér dieren had gedood om Adam en Eva met de huid ervan te bekleden. En deze handeling wees erop dat het God was, Die alléén de mens kon rechtvaardigen, en dit wees tevens op de toekomst van het dierenofferstelsel onder de wet van Mozes, waarbij de zonden van de Israëlieten door het bloed van offerdieren bedekt werden. En dit stelsel was op zijn beurt weer een heenwijzing naar het smetteloze Offer wat Jezus eens aan het kruis zou volbrengen voor de vergeving van de zonden der mensheid en die niet alleen bedekt maar tevens wéggenomen zouden worden. Wat Adam en Eva nu eigenlijk hadden gedaan, was dit: zij hadden met die schorten een soort van goede werken verricht, om zo van hun zonde af te komen. God wees die “goede werken” echter af en maakte met die huiden die Hij voor hen bereid had, duidelijk dat zij eigenlijk slechts gered konden worden door Zijn genade! En door de eeuwen heen hebben talloze mensen getracht om voor God aanvaardbaar te worden, zich op symbolische wijze “schorten van vijgenbladeren” gemaakt om zo hun geestelijke naaktheid te bedekken, door vele goede werken te verrichten. Hoewel al die werken op zichzelf weliswaar goed zijn geweest, kon niemand die ze verricht had, smetteloos en zonder zonde voor God verschijnen. Het zou immers nadat Jezus Zichzelf als een smetteloos en volmaakt Offerlam aan God aan het kruis zou hebben gegeven, dat mensen door in dit Offer als een plaatsvervanging voor hun zonden zouden geloven, zij door God wérkelijk gerechtvaardigd zouden zijn.

Het Verbod van God & Adam. 

Laten we nu terugkeren naar Genesis 2:16-17. Daar lezen we zoals we hebben gezien, dat God de mens voor het eerst het gebod oplegde, de vrucht van de boom van kennis van goed en kwaad niet te eten. Dit gebod werd hier door God persoonlijk aan Adam opgelegd, want Eva, zijn (toekomstige) vrouw, zou later uit een van zijn ribben door God worden geschapen. (verzen 20-23) En dit wil zeggen dat daar Adam dit gebod van God persoonlijk werd opgelegd, Eva ditzelfde gebod niet van God Zélf, maar dit indirect van Hem nl. van Adam overgeleverd had gekregen. En het is hier dat het interessant wordt. Want zoals we wel zullen weten, maakt het meer indruk op iemand als hij iets van een ander persoonlijk gehoord heeft, dan dat hij dit weer van iemand anders heeft gehoord, van horen zeggen dus. Eva had het gebod van God van horen zeggen gekregen.

Mozes, de Berg, de Sinaï & het Volk Israël. 

Nu, dat het op een ander (of anderen) een grotere indruk maakt wanneer die iets gehoord heeft uit de eerste hand, dan dat die dit gehoord hebben van horen zeggen (dus uit de tweede hand), wordt duidelijk uit de geschiedenis over Mozes op de berg, de Sinaï, waar hij van God o. a. de Tien Geboden ontving. (Exodus 19 en 20:1-17) Daar lezen we dat God met groot machtsvertoon op de berg neergedaald was (met “donderslagen, bliksemflitsen” en “zeer sterk bazuingeschal”), waarbij het volk Israël hevig beefde van schrik; het had van Mozes in opdracht van God te horen gekregen dat het de berg beslist niet mocht beklimmen opdat zij hierbij niet om zouden komen. En dat is de reden dat het volk bevreesd op een afstand van de berg bleef:

“En heel het volk was getuige van de donderslagen, de bliksems, het bazuingeschal en de rokende berg. Toen het volk dit zag, sidderden zij en bleven op een afstand staan. Zij zeiden tegen Mozes: Spreekt ú met ons, dan zullen wij luisteren, maar laat God niet met ons spreken, anders sterven wij. Mozes zei tegen het volk: Wees niet bevreesd, want God is gekomen om u op de proef te stellen en opdat de vreze voor Hem u voor ogen staat, opdat u niet zondigt. Het volk bleef op een afstand staan, maar Mozes naderde tot de donkere wolk, waar God was.” (verzen 18-21)

Nu ís het ook zo, dat het volk zeer onder de indruk en bevreesd was vanwege de ongebruikelijke verschijnselen die met het neerdalen van God op de Sinaï gepaard gingen. Dit zien we weer niet terug bij Adam waar God hem het gebod om niet van de vrucht te eten, oplegde. Nochtans was het volk er zeer beducht voor, God persoonlijk tot hen te horen spreken. Om die reden wenste het volk dat het de geboden van God uit de tweede hand (dus van God via Mozes), zou ontvangen. En net als het volk Israël de geboden Gods uit de tweede hand ontving, zo kreeg Eva het gebod van God omtrent de “verboden vrucht” uit de tweede hand van Adam.

Satan op de Hoogte van het Gebod van Adam aan Eva. 

Aangezien satan het gesprek met Eva begon over het gebod omtrent die vrucht, moet hier worden vastgesteld dat hij ergens in de buurt van Adam en Eva moet zijn geweest toen hij zijn vrouw dit gebod van God door had gegeven. Aldus begon hij zoals we boven gezien hebben, Eva ertoe te brengen van die vrucht te eten en met succes zoals gebleken is. En hiermee kunnen we tevens vaststellen, waarom satan Eva benaderde en niet Adam: vermoedelijk had hij ergens wel door dat het gebod zoals Adam dit in opdracht van God aan Eva doorgegeven had, minder indrukwekkend zou hebben geklonken dan bij Adam die dit gebod persoonlijk van God ontvangen had! Zou hij daarom alleen Adam hebben benaderd om het tweetal te verleiden, dan kan het zijn dat hij waarschijnlijk geen succes zou hebben gehad. Met dit gebod nog levendig in zijn gedachten, zou die dan satan en zijn verleidingen hebben weerstaan.

Ook Adam misleid. 

Toch lezen we dat nadat Eva van de vrucht had gegeten, zij hiervan ook wat aan haar man te eten gaf, “En zij gaf ook wat aan haar man, die bij haar was, en hij at ervan.” En zo bezweek ook hij voor de misleiding van satan. Zou het nu niet logischer zijn geweest dat hij op het moment dat zij van die vrucht wilde eten, dit haar verhinderd zou hebben? Hoewel dit zo is, at ook hij er desondanks van. Hoe zou dit zo gekomen zijn? Dit laat enige ruimte over voor speculatie; bevond Adam zich op dat moment hoewel “die bij haar was”, op enige afstand van Eva en satan en wist hij niet wat beiden aan het bespreken waren? Hier moet er ook meteen aan worden toegevoegd dat satan hier gebruik maakte van een “front”, een “dekmantel” in de vorm van een serpent. Beiden zouden daarom niet meteen geweten kunnen hebben, hier met satan zélf van doen te hebben. En via dit serpent gebruikte satan op zijn beurt Eva als een “tweede dekmantel” om ook Adam onderuit te halen. Desondanks was het gebod van God duidelijk: “Eet niet van die vrucht!”We zullen echter nooit weten waarom naast Eva ook Adam voor de verleiding bezweek door te eten van die vrucht. Maar dat satan er vermoedelijk van op de hoogte was dat Eva het gemakkelijkst te verleiden zou zijn daar die het gebod van God uit de tweede hand ontvangen had, schijnt een logische gevolgtrekking te zijn.  

 

Ton Nuiten – Vrijdag 30 Augustus 2019.